ฝึกกลืนที่บ้าน
ปัญหาการกลืนพบได้บ่อยหลังโรคหลอดเลือดสมอง ในผู้ป่วยพาร์กินสัน และในผู้สูงอายุ สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือการสำลักอาหารหรือน้ำลงปอด ซึ่งอาจนำไปสู่ปอดติดเชื้อได้
CareConnect มีคอร์สฝึกกลืนและการขับเสมหะ โดยนักกิจกรรมบำบัดที่เข้าไปฝึกที่บ้าน พร้อมสอนครอบครัวป้อนอาหารและจัดท่าอย่างถูกวิธี
สัญญาณที่อาจมีปัญหาการกลืน
- ไอหรือสำลักระหว่างกินอาหารหรือดื่มน้ำ
- เสียงเปลี่ยน แหบ หรือเหมือนมีน้ำในคอหลังกลืน
- อาหารค้างในปาก หรือใช้เวลากินนานผิดปกติ
- มีไข้หรือปอดติดเชื้อซ้ำโดยไม่ทราบสาเหตุ
- น้ำหนักลดหรือกินได้น้อยลง
ฝึกอะไรบ้าง
- ฝึกการเคลื่อนไหวของริมฝีปาก ลิ้น และกล้ามเนื้อที่ใช้กลืน
- ฝึกท่าทางและเทคนิคการกลืนที่ลดความเสี่ยงสำลัก
- ฝึกการไอและการขับเสมหะ
- ใช้เครื่องเคาะปอดช่วยให้เสมหะหลุดออกง่ายขึ้นในรายที่มีเสมหะมาก
- สอนครอบครัวจัดท่าระหว่างและหลังมื้ออาหาร ปรับความข้นของอาหารตามคำแนะนำของแพทย์ และสังเกตอาการสำลัก
ต้องประเมินก่อนเริ่มฝึกเสมอ
ระดับความรุนแรงของปัญหาการกลืนแตกต่างกันมาก บางรายต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติมที่โรงพยาบาลก่อน แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูจะประเมินและพิจารณาร่วมกับคำแนะนำจากโรงพยาบาลที่คนไข้เคยรักษา ครอบครัวควรเตรียมใบสรุปการรักษาและคำแนะนำเรื่องอาหารไว้ให้แพทย์ดู
เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที
- สำลักแล้วหายใจไม่ออก ไอไม่หยุด หรือริมฝีปากเขียว ให้โทร 1669
- มีไข้ เหนื่อยหอบ หรือเสมหะเปลี่ยนสี ควรพบแพทย์โดยเร็ว
